दंड भरायचा की फी भरायची ? सर्वाव्हल ऑफ द फिटेस्ट - पावर ऑफ कंपाऊंडिंग.

 दंड भरायचा की फी भरायची ? 

सर्वाव्हल ऑफ द फिटेस्ट. 

पावर ऑफ कंपाऊंडिंग.

लॉंग टर्म इन्वेस्टिंग अजिबात सोपी नाही. हे आपण जितके जास्त वर्ष लॉन्ग टर्म इन्वेस्टर म्हणून व्यतीत करतो तितके कळत जाते. काही चुका अशा असतात ज्यामध्ये Undo बटन नसते. त्या दुरुस्त करता येत नाहीत. पण भविष्यात पुन्हा त्या चुका रिपीट होऊ नये म्हणून काळजी घेता येते. मानव प्राणी हा भावनेवर चालणारा प्राणी आहे. त्यामुळे चुका रिपीट होत असतात.

इन्वेस्टिंग मध्ये जेव्हा आपण चूक करतो आणि त्या चुकीमुळे जर तोटा झाला असेल तर समजावे की आपण ट्युशन फी भरलेली आहे. या चुकीमुळे आपल्याला शिकायला मिळाले. चुकीतून शिकता येत असेल आणि तशी चूक परत रिपीट होत नसेल तर चुकीतून झालेल्या नुकसानीला ट्युशन फी असे समजा. 

पण एकदा चूक करूनही तीच चूक पुन्हा पुन्हा रिपीट होत असेल तर होणारे नुकसान ट्युशन फी नसते तर तो दंड असतो. 

लॉन्ग टर्म इन्वेस्टिंग मध्ये ट्युशन फी भरली तर ती सुद्धा गुंतवणूक म्हणून काम करते आणि भविष्यात होऊ शकणाऱ्या चुका टाळून अधिक फायदा मिळवता येतो. दंड भरत राहिला तर एक दिवस मार्केट मधून बाहेर फेकले जाल. 

मार्केटमध्ये खूप नफा कमावण्यापेक्षासुद्धा खूप काळापर्यंत टिकून राहणे अधिक महत्त्वाचे असते. डार्विनचा सिद्धांत सुद्धा इथे तंतोतंत लागू पडतो. सर्वाव्हल ऑफ द फिटेस्ट. 

डार्विनने इथे शब्दांची चॉईस करताना खूप विचार केलेला आहे. तो सर्वाव्हल म्हणतो, winning म्हणत नाही. फिटेस्ट म्हणतो, स्ट्रॉंगेस्ट म्हणत नाही. सर्वाव्हल म्हणजे नेहमी जिंकलेच पाहिजे असेही नाही, फिटेस्ट म्हणजे नेहमी स्ट्रॉंगेस्टच असले पाहिजे असेही नाही. 

आपल्या चुकांमधून शिकणाऱ्या आणि त्या चुका पुन्हा रिपीट न करणाराच फिटेस्ट असतो.

वॉरन बफेट यांना जगातील सर्वश्रेष्ठ गुंतवणूकदार मानले जाते. त्यांचे श्रेष्ठत्व कशात आहे? त्यांना मिळणारे रिटर्न्स इतर सर्व इन्वेस्टर पेक्षा बेस्ट आहेत का? नीट बघितलं तर बफेट यांच्यापेक्षा सुद्धा अधिक दरसाल दर शेकडा दराने रिटर्न्स कमावणारे ग्रेट इन्वेस्टर होते आणि आहेत. तरीसुद्धा या सगळ्यांमध्ये बफेट हे जास्त श्रीमंत का? हे समजून घेण्यासाठी पावर ऑफ कंपाऊंडिंग, सर्वाव्हल ऑफ द फिटेस्ट, दंड की ट्युशन फी हे वर चर्चिले गेलेले मुद्दे यांचा अन्वयार्थ लावावा लागेल.

वारेन बफेट हे या तिन्ही मेंटल मॉडेल्सचे जिते जागते उदाहरण आहेत.

कंपाऊंडिंग मध्ये म्हणजेच चक्रवाढ दरामध्ये दोन महत्त्वाचे व्हेरिएबल असतात ते म्हणजे रेट ऑफ रिटर्न आणि टाईम. यापैकी रेट ऑफ रिटर्न आपल्या हातात नसेलही पण टाईम आपल्या हातात असतो. बफेट यांच्या केस मध्ये हा टाईम खूप मोठा आहे. किती मोठा तर 80 वर्षाहून अधिक. त्यांची गुंतवणूक वयाच्या अकराव्या वर्षी सुरु झाली. यात त्यांचा मोठेपणा नव्हता, त्यांचे आजोबा सुद्धा एक विद्वान गुंतवणूकदार होते. त्यांच्या घरात गुंतवणुकीचे वातावरण दोन-तीन पिढ्यांपासून सुरू होते. त्यामुळे ते privileged होते हे नक्की. (असो तो वेगळा विषय आहे.) बफेट यांचे दर साल दर शेकडा दराने 20-21% रिटर्न्स आहेत. पण त्यांचा टाईम व्हेरिएबल खूप मोठा आहे. 

या तुलनेत जिम सायमन यांचे रिटर्न 70% च्या आसपास आहेत. जिम सायमन खूप मोठे गणित तज्ञ होते. त्यांच्याविषयी लिहिलेले पुस्तक, The Man Who Solved the Market हे वाचण्याजोगे आहे. सायमन्स यांनी गणित, अल्गोरिदम यांचा वापर करून मार्केट मधून खूप मोठे रिटर्न्स कमावले. त्यांना आतापर्यंतचा ग्रेटेस्ट इन्वेस्टर मानले जाते.

नीट समजून घ्यायचे तर वारन बफेट यांना आपला पोर्टफोलिओ दुप्पट करण्यासाठी अंदाजे चार वर्षे लागतात. त्याच ठिकाणी जिम सायमन यांचा पोर्टफोलिओ दोन वर्षांच्या आत दुप्पट होत असे. तरीसुद्धा जिम सायमन्स हे बफेट यांच्यापेक्षा निम्म्याहून कमी श्रीमंत होते. ज्यांना पावर ऑफ कंपाऊंडिंग कळते त्यांना हे समजणे सोपे जाईल. 

जिम सायमन हे हे यावर्षी मे महिन्यात वारले. बफेट याच वर्षी 30 ऑगस्ट ला 94 वर्षांचे झाले. त्यांची हेल्थ आणि मानसिकता पाहून ते अजून एक- दोन दशक जगतील याची मला खात्री आहे. जिम सायमंस हे स्ट्रॉंगेस्ट होते, पण फिटेस्ट नक्कीच नव्हते. बिलिनिअर लोकांकडे सगळ्या जगापेक्षा श्रेष्ठ हेल्थकेअर, न्यूट्रिशन विकत घेण्याची क्षमता असते. सध्या जिवंत असलेले कितीतरी बिलियनर लोक 125 वर्षांपेक्षा अधिक जगू शकतील अशी सुद्धा एक थेरी आहे. त्याविषयी नंतर कधीतरी लिहू. याउलट इतके श्रीमंत असूनही जिम सायमन यांचा मृत्यू 85 वर्षांचे असताना झाला. कारण त्यांनी न्यूट्रिशन, हेल्थकेअर च्या सगळ्या नियमांना झुगारून दिले होते. ते सतत स्मोकिंग करत असत. त्यांच्या आरोग्याविषयीच्या अनास्तेमुळे त्यांना शक्य असूनही जास्त जगता आले नाही. या उलट वॉरन बफेट हे कसे जगावे याचे जिवंत उदाहरण आहे. माझ्या दृष्टीने बफेट फिटेस्ट आहेत, स्ट्रॉंगेस्ट नसतीलही.

सर्वाव्हल ऑफ द फिटेस्ट. पावर ऑफ कंपाऊंडिंग. या फक्त परीक्षा पास करण्यापुरत्या संकल्पना नाहीत.